Żydzi

Luggage that cannot be unpacked

Marzena Dobosz

In pre-war Poznań, with a populace of around 270,000, Jews constituted just over one per cent of the population. After the war, only a few returned to their homes, and even they left quite quickly afterwards. Most of them went to Israel, and here in the 1990s, the survivors decided to meet. They also organized a convention in Poznań. "We finished the roll-call in a few minutes because so few of us were left alive" - ​​Hersz Kronenberg recalls those events in a story entitled "Nothing here for us". It’s one of the fourteen accounts collected by Zbigniew Pakuła in the book "Chaverim. Jews of Poznań". It is a bitter read.

Wielkie poruszenie

Emilia Walczak
Wielkie poruszenie

Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego od dobrych już paru
lat zajmuje się publikacją książek związanych z historią
i kulturą Żydów w Polsce. Nie do przecenienia jest oczywiście
świetna seria „Judaica Łódzkie”, w ramach której ukazało się między
innymi pierwsze tłumaczenie na język polski jidyszowych Bałut.
Powieści o przedmieściu (2018) Jisroela Rabona czy też Sztetl,
szund, bunt i Palestyna. Antologia twórczości literackiej Żydów
w Łodz
i (1905–1939) pod redakcją Dariusza Dekierta, Ewy Wiatr
i Krystyny Radziszewskiej z 2019 roku. Ale również pośród książek
z zakresu filologii polskiej znaleźć można prawdziwe perełki. I tak
jak pasjonująca i rzucająca całkiem nowe światło na kanonicznych

Cerowała pamięć (O Łucji Pawlickiej-Nowak)

Dwudziestego siódmego lutego 2020 roku zmarła Łucja Pawlicka-Nowak. Miała 82 lata. Była dyrektorem Muzeum Okręgowego w Koninie w latach 1974–2006, następnie do końca 2012 roku pracownikiem tegoż Muzeum. W latach 1987–1990 organizowała Muzeum byłego Obozu Zagłady w Chełmnie nad Nerem i kierowała badaniami archeologicznymi na terenach tego ośrodka. Autorka wielu publikacji na temat zagłady Żydów w Chełmnie, także obszernego komentarza do publikacji Zwój domu niewoli. W książce zawarto przejmujące pamiętniki, które powstawały od marca 1942 do sierpnia 1943 roku.

W Kępnie znaleziono macewy

Data wydarzenia: 
29 kwiecień 2020
Fot. Tygodnik Kępiński
W Kępnie znaleziono macewy
W Kępnie znaleziono macewy
W Kępnie znaleziono macewy
W Kępnie znaleziono macewy
W Kępnie znaleziono macewy

Od listopada 2019 roku w Kępnie trwają prace związane z modernizacją ulic na osiedlu Przemysława. Inwestor, Wodociągi Kępińskie, zlecił ostrowskiej firmie Indkadro wymianę starej sieci wodno-kanalizacyjnej i założenie nawierzchni asfaltowej wraz z budową chodników. W kwietniu, w czasie prac drogowych na ulicy Nowowiejskiego robotnicy natrafili na ułożone w ziemi macewy z tutejszego cmentarza żydowskiego na Grzybowie. Były one użyte przez Niemców w czasie okupacji Kępna jako materiał budowlany. O znalezisku anonimowo poinformował „Tygodnik Kępiński” jeden z mieszkańców miasta.

Między Płonką a Jordanem. Pięciu Żydów z miasta Płońska

Michał Sobelman

Po raz pierwszy odwiedziłem Płońsk latem 1993 roku. Byłem wówczas członkiem izraelskiej ekipy filmowej, realizującej serial dokumentalny Po-lan-Yah o historii polskich Żydów. Celem naszej jednodniowej wyprawy było zobaczenie i sfilmowanie starego Płońska, rodzinnego miasta Dawida Ben Guriona, twórcy i założyciela współczesnego Izraela. Pierwsze wrażenie było dość nijakie: typowe mazowieckie miasteczko, 65 kilometrów na północny zachód od Warszawy. Dwadzieścia kilka tysięcy mieszkańców, w tym zapewne ani jednego Żyda, dość charakterystyczny rynek, przyjemna na pozór rzeczka, główne ulice w centrum miasta nazwane, z szacunku dla większych okolicznych miast, Płocką i Warszawską, przy których zachowało się jeszcze kilka starych, drewnianych domów, sugerujących jakąś przeszłość.

Wygnani, wysiedleni, deportowani (80. rocznica wysiedlenia Żydów z Poznania)

Zbigniew Pakuła

Trzynastego grudnia 2019 roku minęło osiemdziesiąt lat od wysiedlenia Żydów z Poznania. Zgromadzonych  w obozie przesiedleńczym lager Glowna (obóz Główna) wywieziono wagonami do Generalnego Gubernatorstwa w okolice ostrowa lubelskiego. Wśród wysiedlonych był ostatni rabin Poznania Dawid Szyja Sender z żoną Esterą i synkiem Henochem.

Dominikanin w drodze

Zbigniew Pakuła /rec. książki "Otwarta brama"/

Auswanderung. Exodus Żydów z Wielkopolski w laatch 1918-1921

Zbigniew Pakuła
Piotr Wróbel

Prof. Piotr Wróbel

"Auswanderung". Exodus Żydów z obszaru Wielkopolski w latach 1918-1921.

 

Niebieskie maki na Monte Cassino

Zbigniew Pakuła
Niebieskie maki na Monte Cassino

W 70. rocznicę przypomnijmy udział żydowskich żołnierzy w bitwie pod Monte Cassino. Zwłaszcza, że w armii generała Andersa, która stoczyła tę zwycięską bitwę, odnajdziemy wiele wielkopolskich śladów. Wśród żołnierzy poległych jeszcze na terenie ZSRR, a później w Iraku, Palestynie i Włoszech znajdziemy  m.in. Dawida Beatusa i Mońka Kapłana z Kalisza, Artura Goldbarda z Szamotuł, Maksymiliana Dawidowicza ze Złoczewa, Mieczysława Zybelberga z Koła. Tych śladów jest więcej gdy poszukamy ich w Armii Czerwonej czy na froncie zachodnim. Tu wśród poległych znajdziemy m.in. Władysława Cymermana z Ostrowca pod Kaliszem, który zginął pod Mirosławcem, Michała  Korna z Włodawy, Dawida Rubinszteina z Turku.

Subskrybuje zawartość

© Copyright 2014