poznań

Antysemickie zajścia na Uniwersytecie Poznańskim

Zbigniew Pakuła

W pierwszych dniach grudnia 1935 roku na Uniwersytecie Poznańskim doszło do antyżydowskich zajść, pobić i wyrzucania studentów Żydów z sal wykładowych. Represjonowani studenci natychmiast wystosowali do rektora pismo z opisem ekscesów i nazwiskami osób, które odniosły obrażenia. W obawie o swoje zdrowie i życie poprosili rektora o zawieszenie zajęć na wszystkich wydziałach. „Memoriał” żydowskich studentów wpłynął do rektoratu 6 grudnia. Tego samego dnia Młodzież Wszechpolska uchwaliła „Rezolucję”, którą rektor otrzymał 10 grudnia. Wszechpolacy pisali w niej o nadchodzącym zwycięstwie zasad państwa narodowego i „ostatecznym odżydzeniu wszystkich dziedzin życia Polski”.

Dmowski, czemu nie grzmisz…

Zbigniew Pakuła

Pomysł zorganizowania wystawy zawdzięczamy prezydentowi Cyrylowi ratajskiemu (sformułował go 27 stycznia 1926 r., na posiedzeniu rady Miejskiej). Chodziło wówczas o uzyskanie 160 tysięcy złotych na budowę salonu samochodowego. Jednym z argumentów ratajskiego miała być jego przydatność na Wszechpolską Wystawę planowaną na 1928 rok. rada zaaprobowała pomysł organizacji wystawy, którą wtedy planowano urządzić w 1935 roku w warszawskim Parku skaryszewskim. ale w protokole zapisano przekornie: „W Poznaniu – mieście o prawie 100% ludności polskiej, Wystawę byłoby łatwiej urządzić, gdyż mamy już pokaźny kompleks budynków targowych”. Konkurentem był też Lwów posiadający kompleks wystawienniczy.

Poznańscy syjoniści spoglądają na wschód

Maciej Moszyński

W drugiej połowie XIX wieku ziemie polskie znajdujące się pod zaborem rosyjskim doświadczyły szeregu przeobrażeń społeczno-gospodarczych, które stały się także udziałem, w większości tradycyjnych, środowisk żydowskich. Wywołało to, zwłaszcza wśród młodych generacji Żydów, silną potrzebę znalezienia odpowiedzi na nowe wyzwania. Z tego kryzysu żydowskiej tożsamości wyłonił się polityczny ruch narodowy – syjonizm oraz żydowski socjalizm.

Wygnani, wysiedleni, deportowani (80. rocznica wysiedlenia Żydów z Poznania)

Zbigniew Pakuła

Trzynastego grudnia 2019 roku minęło osiemdziesiąt lat od wysiedlenia Żydów z Poznania. Zgromadzonych  w obozie przesiedleńczym lager Glowna (obóz Główna) wywieziono wagonami do Generalnego Gubernatorstwa w okolice ostrowa lubelskiego. Wśród wysiedlonych był ostatni rabin Poznania Dawid Szyja Sender z żoną Esterą i synkiem Henochem.

Rabin Akiwa Eger i dzieje gminy żydowskiej w Mirosławcu

Julia Anastazja Sienkiewicz-Wilowska
Rabin Akiwa Eger  i dzieje gminy żydowskiej w Mirosławcu
Rabin Akiwa Eger  i dzieje gminy żydowskiej w Mirosławcu
Rabin Akiwa Eger  i dzieje gminy żydowskiej w Mirosławcu
Rabin Akiwa Eger  i dzieje gminy żydowskiej w Mirosławcu

Historia społeczności żydowskiej w Mirosławcu w świetle dokumentów

Sprawa Dreyfusa. Wystawa w Domu Bretanii

Sto dwadzieścia pięć lat temu Alfred Dreyfus, francuski oficer pochodzenia żydowskiego, został niesłusznie oskarżony o szpiegostwo na rzecz Niemiec i zesłany  na Wyspę Diabelską. zrehabilitowano go dopiero  w 1906 roku. Wcześniej, w 1899 roku, w Rennes odbył się proces rewizyjny Dreyfusa, który przypomina wystawa w poznańskim Domu Bretanii. Można ją zwiedzać do połowy października, a jej edukacyjna wartość doskonale koresponduje ze zbliżającą się premierą nowego filmu Romana Polańskiego, którego pierwszy pokaz odbył się na festiwalu filmowym  w Wenecji. reżyser zrobił film o kłamstwie w polityce, nastrojach antysemickich i o nienawiści do mniejszości.

Chawerim. Poznańscy Żydzi

Data wydarzenia: 
11 maj 2019
Chawerim. Poznańscy Żydzi
Spotkanie autorskie, 22 lutego 2019, Atelier Wimar
Spotkanie autorskie, 22 lutego 2019, Atelier Wimar
Autor z Haną Lasman
Czytelnicy
Autor książki Zbigniew Pakuła
Chawerim. Poznańscy Żydzi

Chawerim. Poznańscy Żydzi  to zbiór czternastu opowieści o Żydach z Poznania i Poznańskiego. Ich bohaterami są Chana Auerbach, Anna Krasnokucka, Fira Mełamedzon, Ida Milewicz, Hela Perkal, Łucja Pinczewska-Gliksman, Fira Sochaczewska, Eliasz Abramowicz, Jerzy Herszberg, Jakób Janowski, Hersz Kronenberg, Noach Lasman, Leopold Sokołowski i Eliasz Zajde. W czasie wojny znaleźli się w gettach, obozach i na terenie sowieckiej Rosji. Są to więc opowieści o przetrwaniu w nieludzkich czasach. Większość z bohaterów książki po wojnie wyjechała z Polski, najczęściej do Izraela. W podróż wyruszyli zabierając straszliwe wspomnienia i wiarę w kraj, w którym wreszcie znajdą swój dom, założą rodziny i żyć będą z podniesioną głową.

Naszkowska i Grynberg w Arsenale

Data wydarzenia: 
12 październik 2018
Fot. Zbigniew Pakuła
Od lewej: Piotr Forecki, Krystyna Naszkowska i Mikołaj Grynberg. Fot. Z.Pakula
Krystyna Naszkowska. Fot. Z.Pakula
Mikołaj Grynberg. Fot. Z.Pakula
Fot. Z.Pakula

Zapraszamy na spotkanie zorganizowne w ramach Festiwalu ENDEMITY wokół książek Krystyny Naszkowskiej i Mikołaja Grynberga: "Wspólnota, która zniknęła. W 50 rocznicę marca". Prowadzenie: Piotr Forecki. Patronat prasowy: czasopismo "Miasteczko Poznań". Spotkanie w gościnnych progach Galerii Miejskiej Arsenał (Stary Rynek).

Łączy nas pamięć

W 75. rocznicę wybuchu powstania w getcie warszawskim Stowarzyszenie Miasteczko Poznań dołączyło do ogólnopolskiej akcji „Łączy nas pamięć” zainicjowanej przez Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Zbierzmy się – zaapelowało Stowarzyszenie – zaświadczając, że pamiętamy o tym, co zdarzyło się w getcie, w którym podczas wojny mieszkali także Żydzi z Poznania i Wielkopolski. Pamiętajmy  o tych, którzy walczyli i zginęli. Także o tych, którzy pamięć o nich podtrzymywali: Marku Edelmanie, Jacku Kuroniu, Zofii Kuratowskiej i wielu innych ludzi dobrego serca. Mieszkańców Poznania zaproszono pod gmach byłej synagogi przebudowanej podczas wojny na basen.

Estetyka i uprzedzenia / Aesthetics & Bias

Data wydarzenia: 
7 kwiecień 2018 - 6 maj 2018
Estetyka i uprzedzenia / Aesthetics & Bias

Prezentowana wystawa jest podsumowaniem projektu edukacyjnego Estetyka i uprzedzenia – polsko-izraelskie spotkania studentów szkół artystycznych, który został zainaugurowany w 2008 roku z inicjatywy Adiny Bar-On, izraelskiej artystki performerki i wykładowczyni na Bezalel Academy of Arts and Design w Jerozolimie. W rezultacie tego przedsięwzięcia edukacyjnego doszło do wymiany młodych artystów z Bezalel Academy of Arts and Design w Jerozolimie ze studentami czterech artystycznych uczelni wyższych: Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, Wrocławiu i Warszawie oraz Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu.

Oczyścić Poznań z syjonistów

Zbigniew Pakuła
Oczyścić Poznań z syjonistów
Oczyścić Poznań z syjonistów
Oczyścić Poznań z syjonistów

Kampania antysyjonistyczna rozpętana 50 lat temu dotknęła także społeczność żydowską mieszkającą  w wielkopolsce. w powszechnym odbiorze Poznaniaków marzec ‘68 kojarzy się jednak tylko  z rewoltą studentów i buntem młodego pokolenia.  Z tego być może powodu w opisie wydarzeń pomija się żydowskich mieszkańców i bagatelizuje antysemicki kontekst. Przywołując z nazwiska znane marcowe postaci: pisarzy, uczonych, artystów, zapomina się, że z paszportami w jedną stronę dołączyli do nich anonimowi emigranci z Poznania, Kalisza, Lwówka  czy Grodziska Wielkopolskiego. 

Wykład o synagodze przy ulicy Stawnej

Data wydarzenia: 
26 październik 2017
Fot. Z.Pakula
Fot. Z.Pakula
Fot. Z.Pakula
Fot. G.Banaszkiewicz
Wykład o synagodze przy ulicy Stawnej

Wokół architektury Nowej Synagogi w Poznaniu - tak brzmiał temat wykładu dr Eleonory Bergman z Żydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie. Spotkał się z dużym zainteresowaniem - po wykładzie rozgorzała dyskusja dotycząca historii budynku i obecnych problemów z jego zagospodarowaniem. Wykład zorganizowano w Domu Spotkań z okazji mijającej 110. rocznicy oddania budynku do użytku żydowskiej gminie w Poznaniu.

Spotkanie zrealizowano w ramach programu Domu Spotkań współfinansowanego z budżetu Miasta Poznań.

#poznanwspiera

Ostatni lot kapitana Henriqueza

Zbigniew Pakuła

Jest na poznańskiej Cytadeli nagrobek, na którym wyryto gwiazdę Dawida. Upamiętnia kapitana Alfreda George’a Henriqueza, urodzonego na Jamajce w 1915 roku. Alfred wstąpił do RAF, gdy wybuchła wojna w Europie. Zginął 17 sierpnia 1944 roku w nalocie na Szczecin. Jego prochy przeniesiono do Poznania. Po pięćdziesięciu latach od śmierci kapitana do Poznania przyjechał jego syn Richard. Miał zaledwie dziesięć miesięcy, kiedy ojciec wyjechał z domu. Nie pamiętał jego twarzy, głosu, dotyku jego rąk. Gdy znalazł się przy grobie ojca, mógł wreszcie opowiedzieć mu o swojej
tęsknocie.

Kwietniowe spotkania Koła Miłośników Kultury i Literatury Żydowskiej „Dabru emet”

Data wydarzenia: 
2 kwiecień 2017 - 26 kwiecień 2017

Kwietniowe spotkania Koła Miłośników Kultury i Literatury Żydowskiej „Dabru emet”

 

W kwietniu 2017 roku Koło Miłośników Kultury i Literatury Żydowskiej zaprasza na kilka spotkań oraz na konferencję o Zuzannie Ginczance.

SPOTKANIA NASTĘPUJĄCE(otwarte, dla wszystkich zainteresowanych):

*6 kwietnia 2017, godz. 17.00, sala 226 Collegium Maius – spotkanie z mgr Piotrem Krajewskim (IH UAM), doktorantem w Zakładzie Dydaktyki Historii, studentem teorii muzyki i nauczycielem historii w szkole muzycznej. Spotkanie jest zatytułowane Zagłada, muzyka, edukacja.

"Trzecie pokolenie. Postpamięciowe skutki II wojny światowej i Zagłady"

Data wydarzenia: 
23 marzec 2017 - 24 marzec 2017
"Trzecie pokolenie. Postpamięciowe skutki II wojny światowej i Zagłady"

Serdecznie zapraszamy do udziału w konferencji naukowej "Trzecie pokolenie. Postpamięciowe skutki II wojny światowej i Zagłady" organizowanej w Instytucie Filologii Polskiej na Wydziale Filologii Polskiej UAM.

O konferencji:

Dom przy Stawnej

Zbigniew Pakuła

Jerzy Solarski mieszkał w domu przy Stawnej. Z okna kuchni widział synagogę. W słoneczny dzień lśniła jej miedziana kopuła i wieńcząca ją Gwiazda Dawida. Tak było do 15 kwietnia 1940 roku, kiedy to Niemcy zrzucili gwiazdę. Wkrótce Solarskich wyrzucono z mieszkania, a dom rozebrano.

Subskrybuje zawartość

© Copyright 2014